Ters Akıntı: Derin Ven Arterializasyonu ile Ekstre
Vasküler cerrahinin sınırlarında, tüm yolların tükendiği bir nokta vardır. Bu noktada, hastanın kaderi genellikle bir kelimeyle özetlenir: “opsiyonsuz”. Bu kelime, sadece anatomik bir çıkmazı değil, aynı zamanda hem hasta hem de hekim için derin bir terapötik çaresizliği ifade eder. Periferik arter hastalığının son evresi olan kronik ekstremiteyi tehdit eden iskemide (CLTI), bu çaresizlik sıklıkla ampütasyonla sonuçlanır. Ampütasyon, bir uzvun kaybından çok daha fazlasıdır; hastanın yaşam kalitesini, psikolojisini ve nihayetinde sağkalımını derinden etkileyen, modern tıbbın bir yenilgisi olarak da görülebilecek bir dönüm noktasıdır.
Bu kitap, tam da bu yenilgiyi kabullenmeyi reddeden bir felsefeden doğdu. “Ters Akıntı” fikri, yani Derin Ven Arterializasyonu (DVA), yerleşik fizyolojik dogmalara bir meydan okumadır. Eğer kanı doğal yollarla ulaştıramıyorsak, neden doğanın kurallarını kendi lehimize bükmeyelim? Neden venöz sistemi, hayat taşıyan arteriyel kan için yeni bir yola dönüştürmeyelim? Bu radikal fikir, yüzyılı aşan bir süredir vasküler cerrahinin ufkunda bir umut ışığı olarak parlayıp sönmüştür. Ancak bugün, teknolojik ilerlemeler ve hemodinamik prensiplerin daha derin anlaşılması sayesinde, DVA artık bir cerrahi meraktan çıkıp, kanıta dayalı, hayat kurtaran bir prosedüre dönüşmektedir.
Bu monografı kaleme almaktaki amacım, DVA’nın karmaşık dünyasını, multidisipliner bir bakış açısıyla aydınlatmaktır. Kitabın sayfalarında, DVA’nın çalkantılı tarihinden günümüzün sofistike endovasküler tekniklerine, kan akışını yöneten temel fizik yasalarından venöz sistemin bu yeni role verdiği karmaşık biyolojik yanıta kadar bütüncül bir yolculuk bulacaksınız. Bu yolculuğun merkezinde ise, DVA’nın en büyük zorluklarından biri olan öngörülemezliğini azaltmak amacıyla geliştirdiğimiz özgün matematiksel modelimiz RePeTAr (Retrograd Perfüzyon Tahmin Aracı) yer almaktadır. RePeTAr, cerrahi karar verme sürecini sezgisel bir sanattan, nicel verilere dayalı bir bilime dönüştürme çabamızın bir ürünüdür.
Bu eserin ortaya çıkmasında, bilgi ve tecrübeleriyle yolumu aydınlatan değerli hocalarıma, sabırları ve destekleriyle her zaman yanımda olan aileme ve bu zorlu yolda birlikte yürüdüğüm tüm meslektaşlarıma en içten teşekkürlerimi sunarım.
Ancak en büyük teşekkür, bu kitabı yazmamın asıl ilham kaynağı olan hastalarımadır. Onların çaresizlik karşısındaki metaneti ve yaşama tutunma azmi, biz hekimleri her gün daha iyisini yapmaya, bilimin sınırlarını zorlamaya ve asla pes etmemeye iten en büyük güçtür. Bu kitap, ampütasyonun gölgesinde yaşayan tüm bu hastalara ve onlara umut olmaya çalışan tüm hekimlere adanmıştır.
Umarım “Ters Akıntı”, çaresizliğin kıyısındaki o son damarı kurtarma sanatında size bir rehber ve bir ilham kaynağı olur.
Dr. Ö
ğr. Üyesi Osman Yaşar IŞIKLI